Zelfvertrouwen; zo versterk je dat

Zelfvertrouwen in de praktijk: Je loopt een kledingwinkel binnen en wordt door een vriendelijke dame begroet. Wanneer je aangeeft wat je zoekt loopt ze vastberaden naar een deel van de winkel en laat je een aantal opties zien. Ze kijkt je aan terwijl ze praat, is ontspannen en opgewekt en weet duidelijk waar ze het over heeft. Een prettige ervaring, en de kans is groot dat je de winkel uit loopt met een nieuwe set kleding die je zojuist met overtuiging hebt aangeschaft.

Zelfvertrouwen is kostbaar en ook heel prettig. Toch worstelen veel mensen ermee. Talloze redenen kunnen hieraan ten grondslag liggen. Toch heeft niemand reden om onzeker te zijn. Ieder mens is uniek en waardevol. Het is een kwestie van bewustzijn.

Wat is zelfvertrouwen?

Bij zelfvertrouwen wordt een onderscheid gemaakt tussen twee onderdelen: zelfredzaamheid en zelfwaardering. Zelfredzaamheid betekent dat je ervan overtuigd bent dat je over de vaardigheden beschikt die je nodig hebt voor de taken waarvoor je gesteld bent. Dit kan zeer uiteenlopende vormen aannemen. Voor de hand ligt zelfredzaamheid op het werk of in de taken van het dagelijks leven, maar wist je dat mensen die zich zelfredzaam voelen, bijvoorbeeld ook makkelijker te hulp schieten in noodsituaties[1]? Dat is op zich ook logisch, want als je ervan overtuigd bent dat je kunt helpen, dan doe je dat ook sneller.

Zelfredzaamheid maakt ook dat je doorgaat bij tegenslagen. Je bent ervan overtuigd dat je links- of rechtsom tot een oplossing komt, dus je gaat door totdat je die gevonden hebt. Het brengt ook de overtuiging met zich mee dat als je je inzet, je je doel zult bereiken, waardoor je tegenslagen en taaie perioden doorstaat om daar te komen.  En het mooie is, het bereiken van je doel zal dit positieve zelfbeeld alleen nog maar verder versterken.

Deze zelfredzaamheid heeft enige overlap met het tweede onderdeel, namelijk zelfwaardering. Zelfwaardering is een meer algemene overtuiging dat je het recht hebt om er te zijn en in staat bent om met de omstandigheden in je leven om te gaan. Deels komt zelfwaardering van de waardering die de mensen om je heen voor je hebben. Toch is dat niet het enige. Ook je eigen overtuiging wanneer je juist handelt, dingen goed kunnen en in staat zijn om je doelen te bereiken geven je een gevoel van zelfwaardering.

Waar sta je zelf?

Voordat we verder gaan, eerst eens een test. Hieronder staat een vergelijking tussen kenmerken van iemand met zelfvertrouwen, en iemand die geen zelfvertrouwen heeft. Lees het eens door. Herken je zaken?

Zelfverzekerd Gedrag uit onzekerheid
Doen waar je van overtuigd bent, zelfs wanneer anderen je belachelijk maken of kritisch zijn Je in je gedrag laten leiden door wat andere mensen denken
Bereid zijn om risico’s te nemen en je extra in te zetten om betere dingen te bereiken In je comfortzone blijven, bang zijn om fouten te maken en risico’s vermijden
Je fouten toegeven en ervan leren Erg je best doen om fouten te verbergen en hopen dat je het probleem kunt oplossen voordat iemand het doorheeft
Wachten tot anderen je verdiensten opmerken en er iets over zeggen Je goede verdiensten zo vaak mogelijk en richting zoveel mogelijk mensen benadrukken
Complimenten dankbaar aanvaarden. “Dankjewel, ik heb er hard aan gewerkt en ik ben blij dat je dat kunt zien.” Complimenten direct wegwuiven. “Oh dat stelt niks voor, dat had iedereen kunnen doen.”

Bron: https://www.mindtools.com/selfconf.html

Aan deze voorbeelden is te zien dat zelfvertrouwen opbouwend is, in de eerste plaats voor jezelf. Maar het is ook prettig voor de mensen om je heen. Iemand met zelfvertrouwen is opgewekt, rechtdoorzee en haalt meer uit het leven. Het mooie is dat zelfvertrouwen zichzelf versterkt. Handelen uit zelfvertrouwen maakt je effectief en daarmee wordt het zelfvertrouwen steeds verder bevestigd. Daarentegen kan een gebrek aan zelfvertrouwen juist destructief zijn. Je haalt jezelf naar beneden maar ontlokt ook negatieve reacties uit je omgeving. Een gezond zelfvertrouwen is dus goed voor jezelf en voor je omgeving. Het mooie is dat je je zelfvertrouwen positief kunt stimuleren. Hieronder vind je tips hoe je zelfverzekerd kunt groeien in 3 stappen.

Baas over je eigen denken

Allereerst is het van belang dat je autoriteit krijgt over je eigen gedachten. Deze gedachten zijn namelijk sturend voor je handelen. En je woorden hebben kracht. Letterlijk. Er zijn experimenten bekend waaruit blijkt dat water en producten bederven wanneer ze worden blootgesteld aan negatieve woorden, maar ook dat positieve woorden juist een opbouwende uitwerking hebben. Zo blijken zich bij positieve woorden de prachtigste, symmetrische waterkristallen te vormen[2]. Het menselijk lichaam bestaat voor het grootste deel uit water. Denk je eens in wat woorden dus met jouzelf en je lichaam doen!

Train jezelf competenter

Positief denken en jezelf bevestigen, zijn dus belangrijke middelen om je zelfvertrouwen te stimuleren. Maar, er is nog een volgende stap. Je kunt jezelf trainen zodat je ook inderdaad competenter wordt. Eerlijk is eerlijk: er is geen snelle formule. Je moet echt willen en bereid zijn om gefocust en doelgericht aan de slag te gaan. Stap voor stap zul je merken dat je sterker wordt en je vaardigheden ontwikkelt. En het mooie is, deze vaardigheden zullen zich vertalen in de dingen die je bereikt. Misschien eerst klein, maar stap voor stap steeds groter. Zo wordt je zelfvertrouwen een zichtbare en tastbare werkelijkheid.

Een goede voorbereiding is het halve werk

Mindtools (mindtools.com) onderscheidt hierin drie fasen. De eerste fase is een voorbereidingsfase. Maak de rekening op over waar je je op dit moment bevindt en waar je naartoe wilt. Het is als het plannen van een reis. Kijk eens naar wat je al bereikt hebt. Het is goed om dit op te schrijven en jezelf regelmatig aan te herinneren. Wees hier blij over en houdt deze punten voor ogen wanneer negatieve gedachten zich opdringen. Denk ook na over je sterktes en zwaktes. Sta even stil bij je recente verleden en vraag je af wat vrienden en familie over je zouden zeggen. Wat zijn je kwaliteiten en waar moet je aan werken? Zet voor jezelf op een rij welke dingen nu echt belangrijk voor je zijn en waar je naartoe wilt.

Wat is je doel?

Kern is het stellen van doelen en het focussen op de juiste dingen, zodat je je onderweg ook niet laat afleiden door secundaire zaken. Volgens Mindtools is dit een kernpunt en komt zelfvertrouwen voort uit het stellen van doelen en het bijhouden of je deze behaald hebt. Het vergt dus een daadwerkelijke inzet. Hierbij is het ook van belang dat je je gedachten leert te sturen. Je moet leren om negatief denken allereerst al te herkennen, en vervolgens dit door de waarheid te vervangen. Als laatste onderdeel van de voorbereidingsfase wordt genoemd dat je een toewijding in jezelf maakt om de doelen die je voor je hebt gesteld, na te streven en je hiervoor in te zetten. Wees je bewust van je eigen gedachten. Schrijf je twijfels op en denk er eens rustig over na. Misschien heb je het opgeblazen. Dat is mooi, want dan besef je nu dat je er geen aandacht aan moet besteden. Maar misschien zit er ook wel een kern van waarheid in. Dan is het zaak om je koers bij te stellen. Dit kan door bijvoorbeeld extra doelen te stellen om hiermee om te gaan. Wees realistisch. En wees niet bang om fouten te maken.

Een kanttekening: zelfverzekerd zijn betekent niet in een illusie leven. Mensen die overdreven zelfverzekerd zijn, kunnen onaanvaardbare risico’s nemen en flink op hun neus gaan of zelfs grote schade veroorzaken. Maar het kan ook maken dat ze juist verwachten dat alles er vroeg of laat toch wel gaat komen en daardoor nooit iets bereiken. Zelfverzekerd zijn is nuchter zijn en van daaruit handelen.

Kom in actie

Fase 2 is daadwerkelijk aan de slag gaan. Dit kan in het begin heel langzaam gaan, en dat is prima. Stel jezelf kleine doelen, zorg dat je ze behaalt en vier je overwinning. Volgens Mindtools is het van belang om je vaardigheden te versterken. Misschien moet je er zelfs wel een cursus voor volgen. Hoe dan ook, wees serieus en doe wat nodig is. Richt je verder op de basis. Je kunt een grote stap niet in één keer maken, het gaat stap voor stap. Wees niet perfectionistisch en geniet van kleine overwinningen. In lijn hiermee is het zeer aan te raden om ook kleine doelen te stellen. Het moet een gewoonte worden om doelen te behalen en de winst te vieren. Later kun je dit steeds verder uitbouwen. Ten slotte moet je in deze fase je denken in de gaten blijven houden. Negatieve gedachten laten je niet zomaar los. Blijf weerstand bieden en de waarheid er tegenover zetten. Dit heeft niet alleen betrekking op het behalen van overwinningen, maar ook het omgaan met fouten. Leren lopen gaat met vallen en opstaan. Dit geldt voor elke vorm van leren en groeien. Als het een keer niet goed gaat, zie het dan niet als een fout maar een leermoment. Kom jezelf eerlijk onder ogen en leer ervan. Op deze manier worden zelfs tegenslagen ervaringen die je sterker maken.

Mag het ook wat sneller?

De laatste fase is het versnellen van de juiste koers. Op een gegeven moment zul je merken dat je zelfvertrouwen aan het groeien is. Je hebt de slag te pakken en bent vastberaden om door te gaan. In deze fase kun je jezelf gaan uitdagen door steeds iets grotere doelen te stellen en je uitdagingen wat zwaarder te maken. Houd het realistisch; de bedoeling is nog altijd dat je ze ook daadwerkelijk behaalt. Maar je kunt jezelf ‘oprekken’ door dit behalen wat moeilijker te maken.

Deze laatste fase is ook een goed moment om nog eens terug te kijken naar je zelfvertrouwen. Is dit vooruit gegaan? Waarin is het veranderd? Zijn er misschien gebieden waar je nog niet veel vooruitgang ziet? Mooi, dan heb je nu helder dat hier misschien iets anders voor nodig is.

Belangrijk om te noemen is dat er voor dieperliggende oorzaken van onzekerheid geen makkelijke oplossing is. Dit artikel is daar ook niet voor bedoeld. Wat het je wel brengt is een realistische kijk op jezelf en wat je te bieden hebt, jezelf beginnen te waarderen om wie je bent en van daaruit een voller uitleven van alles wat jou gegeven is.

Ken je mensen in jouw omgeving die wel wat zelfvertrouwen kunnen gebruiken? Deel deze blog dan via de bovenstaande social media knoppen. Ik ben ook heel benieuwd naar jouw tip om meer zelfvertrouwen op te bouwen. Deel je jouw ervaring of gedachten hieronder in het reactieveld.

[1] Arminio, J., Reason, R. D., Krieger, H., Serrano, S., & Neighbors, C. (2017). The Role of Self-Efficacy for Bystander Helping Behaviors in Risky Alcohol Situations. Journal of College Student Development, 58(3), 451-456.

[2] Dr. Masaru Emoto’s water experiment: woorden zijn levend! Zie: https://youtube.com/watch?v=au4qx_l8KEU

Meer Artikelen

19 reacties Voeg ook een reactie toe

  1. Albert, hartelijk dank voor de praktische tips. Fijn voor iemand die zich zo goed herkent in Calimero. En Cees maakt het voor mij, als visueel ingesteld mens, compleet! Het geeft weer moed en energie om eraan te blijven werken.

    • Hallo Anne, dank voor jouw leuke reactie! Ik blijf er alles aan doen om jou en alle andere lezers van mijn blogs te helpen bij een leven zonder stress… Warme groeten, Albert

  2. Wat is het toch heerlijk Albert om jouw blogs te lezen en de vele uiteenlopend reacties die laten zien waar we toch met velen tegenaanlopen ,het lijkt soms of je de enige bent met bepaalde dingen die je moeilijk vindt. Ik heb heel veel aan jouw wijze raad en probeer er met vallen en opstaan naar te leven. hartelijke groet, Sophie

    • Lieve Sophie, dank voor jouw positieve reactie. Soms is het een uitdaging om iedere week weer een uitgebreide blog te schrijven over stress en het verminderen van het risico op burn-out. Maar hartelijke reacties zoals die van jou blijven motiveren om door te gaan met schrijven. Hartelijke groet Albert Sonnevelt

  3. Goede morgen Albert, Anne, Elaine en anderen, jullie reacties waren zonnestralen op deze regenachtige dag. Alles komt uit mijn hart en het behoeft geen lof, maar ik ben er wel blij mee. Albert je ziet kans om steeds weer herkenningen los te maken, klasse!

  4. Dit is weer een hele inspirerende blog, Albert. Dankjewel! Wat ik zo fijn vind is dat je er ook de kanttekening bij maakt (helaas heb ik daarvan een voorbeeld in mijn omgeving): dit geeft balans in de blog voor mij. Iets wat mij goed geholpen heeft is een complimentenboekje bijhouden. Ik was erg onzeker omdat ik alleen maar dacht aan alles wat ‘raar’ aan mezelf was. Iedereen was ‘normaal’ dacht ik en ik niet. In een complimentenboekje schrijf je iedere dag minimaal 3 dingen op die je goed gedaan hebt die dag. In het begin namen mijn negatieve gedachten over mezelf de overhand (ja, maar .. en dan kwam er weer een hoop negativiteit), maar later verstomden die gedachten gelukkig en kreeg ik een realistisch zelfbeeld 🙂 dwz er gaan dingen goed en andere zijn voor verbetering vatbaar. Ik hoop dat iemand anders hier misschien ook wat aan heeft.

    • Beste Helene, dank voor je positieve feedback en voor jouw waardevolle aanvulling op mijn blog. Jouw inzichten getuigen van veel levenswijsheid. Blijf ze delen met de wereld! Hartelijke groet Albert

  5. Dank Albert voor deze mooie tekst. Heel inspirerend!
    Voor mij ben jij het voorbeeld van een persoon die het zelf heeft doorleefd. Ongelofelijk de energie die je uitstraalt.

    • Beste Dick, dank voor jouw hartverwarmende feedback. Dat geeft mij het plezier om iedere week weer een nieuwe blog over de oorzaken, gevolgen en oplossingen van stress te schrijven. Hartelijke groet Albert Sonnevelt

  6. Een heel simpele tip. Wat mijn zelfvertrouwen altijd erg goed doet is iets fysieks doen waarvan ik niet weet of ik het kan (omdat ik het nog nooit gedaan heb). Zoals een lange afstand of hoge pas fietsen of een week wandelen in de bergen. Na zo’n inspanning (waarvoor je soms misschien moet trainen) voel ik me echt veel sterker, fitter en mooier. Mooie bijkomstigheid is dat een week in de natuur sowieso heel louterend is. De grootsheid van de natuur en de eenvoud van wandelen of fietsen, maken dat ik andere dingen in mijn leven beter kan relativeren, en dat ik het makkelijker vind om keuzes te maken, in het hernieuwde besef dat eenvoud heel prettig is.

    • Beste Jona, dank voor jouw reactie op mijn blog over zelfvertrouwen versterken. Je geeft een waardevolle tip waar anderen ook weer mee zijn geholpen. Dank voor het delen! Warme groeten, Albert

  7. Als alle S’jes helpen…
    ‘Even’ een Spontane reactie op jouw Splinternieuwe blog, vol met S’jes, waarmee jij mij opnieuw probeert te Stimuleren om de volgende Stap te zetten.
    Ik heb even bewust Stilgestaan bij wat jij Schreef over de doelstellingen, de vaardigheden, het tot Stand brengen, het Sturen van de gedachten: is dit wat ik NU wil?, het niet laten afleiden door Secundaire zaken enz.
    Ik heb Serieus nagedacht wat deze woorden op dit moment voor mij betekenen.
    Op tafel liggen twee Stapeltjes met kaarten met GOUD accenten, die ik de afgelopen dagen heb kunnen maken. Door allerlei omstandigheden was ik hier eerder niet meer toe in Staat en Stelde ik het Steeds weer uit met de gedachte: Stel je voor dat het me echt niet meer lukt om het ‘gewoon’ zo goed mogelijk te doen.
    Ik vond het best wel Spannend en had moeite om alle tegenstrijdige gedachten en ‘Stemmetjes’ uit te Schakelen.
    Ik voelde mij Sterker gemotiveerd, omdat ik deze kaarten aan iemand heb beloofd.
    Ik Stelde mij voor hoe ik mij zou voelen als het uiteindelijk wel zou lukken.
    Stap voor Stap ben ik begonnen met de voorbereidingen, het verwerken en het afwerken.
    Ik heb mij Steeds weer opnieuw laten verrassen door het uiteindelijke resultaat! Bovendien ging het Sneller dan ik had verwacht!
    Ten Slotte is het enige dat mij nog te doen Staat, de kaarten in de beschermende hoesjes Stoppen en jou te Schrijven dat ik het Soms best wel moeilijk om te Snappen wat jij allemaal bedoelt. Studeren is voor mij geen optie, maar deze Stappen heb ik in ieder geval weer gezet en jij hebt mijn zelfvertrouwen ook weer een extra zetje gegeven.
    Dank je wel, TINEKE

    • Hey Tineke, dank voor jouw positieve feedback! Laten we elkaar blijven ondersteunen. Hartelijke groet Albert

  8. WAUW CEES MOOI HOOR IK VOEL ME NU AL EEN STUK PRETTIGER DOOR HET LEZEN VAN JOUW TEKST. DANK JE EN DANK AAN ALBERT VOOR ZIJN INZET.

  9. Albert, na het lezen van je blog kwam het volgende weer bij mij boven. In 1997 schreef ik:
    Dans van atomen rond je kern.
    De tekening die het spel van atomen rond een gouden kern voor stelt, kan ik hier helaas niet afdrukken. Voor mij is het een prachtige symboliek van samenhang in leven. In het midden staat de gouden kern van ieder levend wezen en er omheen gebeurt binnen kosmische patronen van alles met een dynamiek die voor ieder individu heel eigen en wijs is.
    Hoe de atomen ook dansen, springen of van kleur veranderen, de kern blijft goudgerand en dissident zichzelf steeds in het centrum. Niet kapot of van zijn stuk te krijgen. De kern, ook jouw kern is er, ook al zie je hem niet altijd of al zit hij diep weggestopt achter patronen. Zoals de zon schijnt, onafhankelijk ervan achter hoeveel wolken hij ook is weggestopt.

    Van de schoonheid van het spel der atomen kan je genieten als je je niet verwijdert of laat verwijderen van je kern door je teveel met een van de atomen te vereenzelvigen. De schoonheid zit in het samenspel van je leven waarvan jij de kern bent met een onverbrekelijke en directe verbinding met het geheel van alles wat is (energie).
    Anders gezegd, als je aan één van de vele dingen die in het leven om je heen gebeuren een te grote waarde of belang toekent verlies je het zicht op de schoonheid van het samenspel en op je verbinding met het geheel.
    Nog anders gezegd bij verdriet in je leven, hèb je verdriet maar je bent geen verdriet. Naast verdriet zijn er n.l. veel andere dingen in je leven die goed zijn en het beste daar weer van ben jezelf in je schoonheid als kern.

    Als je weer naar eigen schoonheid durft te kijken is leven goed ondanks alles wat gebeurt. Dan herken je jezelf als kern weer in het goede, mooie en minder mooie van je leven. Ook al vindt iedereen je waardeloos, dan nog wordt je daar niet waardeloos van. Al vind je jezelf waardeloos, dan nog ben je niet waardeloos. Helaas hebben velen vanaf kindsbeen afgeleerd oog te hebben voor die schoonheid. Hoe ook weggestopt achter lelijke patronen, je schoonheid is er wel. Net als de zon achter wolken. Dat kan je jezelf steeds in herinnering brengen, 365 x per jaar, met lippenstift op je spiegel b.v., als dagelijkse ruggesteun.
    Schrijf erop:
    IK BEN GOED, MOOI EN COMPLEET, ZOALS IK BEN.
    Er zijn dingen die ik anders zou willen en daaraan kan ik werken!
    Liefs, Cees

    • bedankt voor deze inspirerende tekst Albert en ook bedankt Cees, dat heb je prachtig verwoord. Ik ga dit zeker bewaren. Groet Anne

    • Hallo Cees, dank voor je mooie bijdrage. Een waardevol levensmotto waar veel mensen mee geholpen zijn. Blijf inspireren! Warme groeten, Albert Sonnevelt

Geef een reactie